Bir persona kartına isim, fotoğraf ve birkaç ilgi alanı eklemek kolaydır. Asıl çalışma, farklı kullanıcıların deneyimleri arasındaki anlamlı benzerlikleri bulmaktır. Persona, belirli bir kullanıcı grubunu düşünürken bu davranışları ve ihtiyaçları ekip için görünür tutmaya yardımcı olabilir.
1. Personanın hangi kararı destekleyeceğini seçin
Persona, hedef kullanıcıları temsil eden kurgusal ama gerçekçi bir betimlemedir. Araştırmaya dayalı bir persona hazırlanırken gerçek deneyimlerden örüntüler çıkarılır. Çalışmaya, bütün kullanıcıları tek bir kartta toplamak yerine ürününüzdeki belirli bir kararla başlayın.
Örneğin bir eğitim platformunda programları karşılaştırma deneyimini tasarlıyorsanız zaman kısıtları, öğrenme amacı, ön bilgi ve karar süreciyle ilgilenebilirsiniz. Alışveriş alışkanlığı veya sevilen müzik türü bu kararla bağlantı kurmuyorsa kartta yer kaplamasına gerek yoktur.
2. Gözlem ve varsayımları ayırın
Görüşme notlarını, saha gözlemlerini, destek taleplerini ve uygun kullanım verilerini bir araya getirin. Hangi bilginin doğrudan araştırmadan geldiğini, hangisinin ekip varsayımı olduğunu işaretleyin. Bu kaynaklar farklı soruları yanıtlar; hepsini aynı kesinlikte değerlendirmeyin.
Henüz araştırma yapmadıysanız başlangıç varsayımlarınızı bir proto-persona olarak yazabilirsiniz. Nielsen Norman Group, bu hafif yaklaşımı nitel ve istatistiksel personalardan ayırır. Varsayımsal kartı doğrulanmış bulgu gibi sunmayın; sonraki araştırmada neyi kontrol edeceğinizi belirtin.
3. Davranış ve ihtiyaç örüntülerini bulun
Örnek bir çalışma tablosunda her satıra bir katılımcı kodu, sütunlara amaç, izlenen yol, karar ölçütü ve engelleri yazın. Aynı deneyime benzeyen notları yan yana getirin. Yalnızca aynı yaşta oldukları için kişileri tek bir gruba yerleştirmeyin.
Eğitim arayan iki kişi benzer yaşta olduğu hâlde farklı ihtiyaçlara sahip olabilir: Biri iş değiştirmek için uzun bir program ararken diğeri günlük işindeki belirli bir açığı kapatmak isteyebilir. Bu farkın tasarımda hangi seçenekleri ve açıklamaları etkilediğini araştırın.
4. Kısa ve izlenebilir bir kart yazın
Kartta temsil edilen davranış örüntüsünü açıklayan bir başlık, temel amaç, kullanım bağlamı, ihtiyaçlar ve engeller bulunabilir. Her önemli tespitin dayandığı not veya veri grubuna çalışma dosyanızdan ulaşılabilsin. Okuyan kişinin gerçek kullanıcıyla kurgu arasındaki sınırı anlayabilmesini sağlayın.
Gerçek katılımcının fotoğrafını veya kimliğini karta taşımak zorunda değilsiniz. Birkaç kişinin deneyimini birleştiren personaya ait cümleleri doğrudan görüşme alıntısı gibi göstermeyin. Araştırmanın tarihini ve kapsamını da ekleyin; kartın hangi koşulları temsil ettiğini görünür tutun.
Yalnızca yapıyı gösteren örnek
Varsayımsal persona: “Çalışırken meslek değiştirmeyi planlayan katılımcı.” Amaç: Düzenli bir çalışma planı kurmak. Kısıt: Hafta içi değişen mesai saatleri. İhtiyaç: Canlı ders ve telafi seçeneklerini baştan görebilmek. Bu örnek gerçek bir araştırma bulgusu değildir; kendi verinizle dolduracağınız alanları gösterir.
5. Personayı bir tasarım kararında kullanın
Hazırladığınız kartı bir ekran değerlendirmesinde açın. Örnek personanın derslere katılımını planlaması gerekiyorsa program sayfasında hangi bilgilere ihtiyaç duyacağını tartışın. Bir tasarım seçeneğinin bu ihtiyacı nasıl karşıladığını ve hangi ödünleri getirdiğini yazın.
Personayı ekip içindeki görüşünüzü tartışmasız kabul ettirmek için kullanmayın. Kart bir araştırma özeti ve düşünme aracıdır. Önerdiğiniz çözümün gerçekten anlaşılır ve kullanılabilir olup olmadığını ayrıca inceleyin; persona, kullanıcıyla yapılan değerlendirmenin yerini tutmaz.
6. Çelişen verileri ve değişimi takip edin
Yeni araştırmalarda mevcut kartınıza uymayan deneyimler bulabilirsiniz. Bu kişileri istisna diyerek kenara koymadan önce bağlamı inceleyin. Önceki örnekleminiz bir ihtiyacı kaçırmış veya ürünün kullanım koşulları değişmiş olabilir.
Kartın sürümünü, dayandığı araştırmayı ve açık sorularını güncel tutun. Bir karar toplantısında persona hiç işe yaramıyorsa daha fazla görsel ayrıntı eklemek yerine amacına dönün: Temsil ettiği örüntü hangi tasarım kararını farklılaştırıyor?
Aklınızda kalsın
Kullanışlı bir persona, araştırma bulgularıyla tasarım kararları arasında bağ kurar. Süsleyici ayrıntılar yerine amaçlara, davranışlara ve kısıtlara odaklanın; bilginin kaynağını ve belirsizliğini görünür tutun.
Kaynaklar
İlgili yazılar
Öğrendiklerini pratiğe taşı.
UX/UI Tasarım Eğitimi
Araştırmadan arayüz tasarımına, becerilerini gerçek projelerle geliştir.